Metodologia nauk społecznych

Społeczna natura poznania (studia stacjonarne) – zapowiedź spotkania 14-go marca 2011

Radek Oryszczyszyn — Thu, 10 Mar 2011 21:52:07 +0000

Szanowni studenci studiów stacjonarnych II stopnia. Uprzejmie proszę o przeczytanie na nasze pierwsze ‘merytoryczne’ zajęcia tekstu podlinkowanego poniżej. Spotykamy się 14 marca.

Babbie Earl, Badania społeczne w praktyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004, s. 27-39.

Zastanówcie się proszę i poszperajcie w innych źródłach, w jaki sposób człowiek poznaje rzeczywistość: z jakich źródeł poznania korzysta, jakie są silne strony i słabości takiego codziennego poznawania i czym jest ono uwarunkowane. Na najbliższych zajęciach spróbujemy ukierunkować naszą perspektywę nie tyle na to, co wiemy, ale w jaki sposób poznajemy. Jest to kluczowy problem dla każdego socjologa. Mam nadzieję na ciekawą dyskusję.

Poniżej znana wszystkim iluzja optyczna. Zastanówcie się, co mądrego może nam powiedzieć ta zającokaczka.

Co z tą socjologią… (studia niestacjonarne) – zapowiedź spotkania 5 grudnia 2010

Radek Oryszczyszyn — Fri, 03 Dec 2010 11:16:16 +0000

Drodzy Państwo, po dłuższej przerwie spotkamy się w końcu 5 grudnia 2010 roku. Czym się zajmiemy?

…kłopoty z zakresem, przedmiotem, z jej rzekomą młodością i domniemanym „zapóźnieniem”, a także fundamentalne wyzwania, jakie stoją przed tą naszą nauką. To wszystko będzie nas zajmować na następnych zajęciach. Proszę o zapoznanie się z następującymi tekstami:

Nowak Stefan, Kłopoty z przedmiotem i zakresem socjologii, w: ElementySocjologii, wybór tekstów pod red. Maria Bocheńska-Seweryn, Krystyna Kluzowa, Biblioteka Pracownika Socjalnego, Katowice 1999, s. 19-22.
Kosiński Stanisław, Źródła i etapy rozwoju socjologii, w: Elementy Socjologii,wybór tekstów pod red. Maria Bocheńska-Seweryn, Krystyna Kluzowa, Biblioteka Pracownika Socjalnego, Katowice 1999, s. 23-24.
Kosiński Stanisław, Czynniki opóźniające narodziny socjologii, w: Elementy Socjologii, wybór tekstów pod red. Maria Bocheńska-Seweryn, Krystyna Kluzowa, Biblioteka Pracownika Socjalnego, Katowice 1999, s. 25-26.
Sztompka Piotr, Kryzys socjologii, czyli w poszukiwaniu nowego paradygmatu, w: Elementy Socjologii, wybór tekstów pod red. Maria Bocheńska-Seweryn, Krystyna Kluzowa, Biblioteka Pracownika Socjalnego, Katowice 1999, s. 27-32.

Teksty te mogą Państwo znaleźć pod tym linkiem. Miłej lektury!

Społeczna natura poznania (studia niestacjonarne) – zapowiedź spotkania 24.10.2010

Radek Oryszczyszyn — Wed, 20 Oct 2010 20:35:14 +0000

Szanowni studenci studiów niestacjonarnych II stopnia. Uprzejmie proszę o przeczytanie na nasze pierwsze ‘merytoryczne’ zajęcia tekstu podlinkowanego poniżej. Spotykamy się 24 października.

Babbie Earl, Badania społeczne w praktyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004, s. 27-39.

Poniżej znana wszystkim iluzja optyczna. Zastanówcie się, co mądrego może nam powiedzieć ta zającokaczka.

Zaangażowanie i neutralność

Radek Oryszczyszyn — Sat, 05 Jun 2010 19:29:20 +0000

Drodzy studenci dzienni, uprzejmie proszę o zapoznanie się z esejem Norberta Eliasa pod tytułem „Zaangażowanie i neutralność” (mogą go Państwo znaleźć tutaj). Na zajęciach spróbujemy się zastanowić, jakiej natury jest relacja socjolog – społeczeństwo. Czy socjolog powinien starać się zachować neutralność, dystans, ‘oddalenie’, starać się być ‘odizolowany’ od ludzi, których ‘bada”? Czy też zaangażowanie jest nie tylko nieuchronnością praktyki badawczej, ale czymś wręcz pożądanym?

Urodzony we Wrocławiu, klasyk socjologii europejskiej, Elias, rozważa rolę zaangażowania i neutralności w perspektywie historycznej. Twierdzi, że współczesny człowiek, w porównaniu z tym ‘przednowoczesnym’, ma możliwość znacznie większego dystansu do świata i społeczeństwa, w których przebywa. Przeczytajcie Państwo tekst i spróbujcie się zastanowić, czy Elias ma rację.

Do zobaczenia!

Granice eksperymentu

Radek Oryszczyszyn — Mon, 24 May 2010 20:03:22 +0000

Dzisiejsza gorąca dyskusja o granicach eksperymentu w naukach społecznych pozostawiła nas z większą ilością pytań, niż odpowiedzi. O to chodziło! Nasze rozmowy toczyły się wokół dwóch problemów: na ile eksperymenty społeczne obarczone są tzw. trafnością zewnętrzną, to jest – na ile możliwe jest przenoszenie wniosków z takich eksperymentów na rzeczywiste, codzienne sytuacje i procesy społeczne. Drugim problemem był etyczny wymiar takich eksperymentów. Zastanawiając się nad słynnym eksperymentem Milgrama badającym wpływ autorytetu na jednostkę (i jej skłonność do zadawania cierpienia), zauważyliśmy na przykład, że uczestnicy tego eksperymentu nie tylko ponoszą duże koszty psychiczne związane z uczestnictwem w tym badaniu, ale również oswajają się w zadawaniu cierpienia, a nawet śmierci innym (oczywiście „na niby”, jednak dowiadując się o tym już post-factum). Ciekawych wątków było znacznie więcej. Znalazłem na YouTube powtórkę eksperymentu Milgrama z 2009 roku. Zamieszczam ją poniżej. Miłego oglądania!

Norbert Elias i współczesna teoria społeczna

Radek Oryszczyszyn — Sun, 23 May 2010 17:04:57 +0000

Polecam Waszej uwadze książkę Dennisa Smitha pod tytułem „Norbert Elias and Modern Social Theory”. Bohater tego tytułu jest główną postacią jednych z zajęć kursu „Metodologia nauk społecznych” w Instytucie Socjologii UwB. Urodzony we Wrocławiu Elias jest uważany za jednego najważniejszych socjologów XX wieku. Jego wnikliwe analizy procesów cywilizacyjnych są uważane za ważny wkład w socjologiczną interpretację rozwoju świata zachodniego. Elias rozwinął również swoją własną, oryginalną, szkołę teoretyczną, nazywaną socjologią figuratywną bądź procesualną.

Dennis Smith przedstawia na kartach tej książki fascynujący obraz życia i twórczości Eliasa. Zestawia prace autora „Zaangażowana i neutralności” z teoriami Talcotta Parsonsa, Hanny Arendt, Michela Foucaulta i Zygmunta Baumana. Smith dokonuje uczciwej intelektualnie, krytycznej analizy spuźcizny Eliasa.

Książkę można nabyć w księgarni Empik. Dodatkowych informacji na temat wydawnictwa można zasięgnąć na portalu eBook30.

Paradygmaty – literatura dla studentów stacjonarnych

Radek Oryszczyszyn — Fri, 21 May 2010 00:04:16 +0000

Drodzy Państwo, w poniedziałek 24 maja, porozmawiamy o paradygmatach. Proszę obowiązkowo zapoznać się z tym krótkim fragmentem podręcznika Babbiego (plik zabezpieczony hasłem znanym wyłącznie uczestnikom kursu). Dodatkowo, proszę na własną rękę zbadać i zebrać informacje o pojęciu paradygmatu w naukach przyrodniczych. Szczególnie zachęcam do zapoznania się z klasyczną i przełomową książką „Struktura rewolucji naukowych” Tomasza Kuhna. Liczę na owocną dyskusję.Do zobaczenia!

Eksperyment – zajęcia 17 maja

Radek Oryszczyszyn — Fri, 14 May 2010 19:36:55 +0000

Szanowni Państwo, pod tym linkiem znajdziecie literaturę na nasze następne spotkanie. Będziemy rozmawiać o roli eksperymentu jako metodzie naukowej. Szczególnie będą nas interesować kwestie związane z eksperymentem w naukach społecznych: kiedy da się go stosować, jakie są jego ograniczenia, a jakie zalety. Przeczytajcie uważnie tekst. Do zobaczenia!

Przyczynowość – materiały dla studentów stacjonarnych

Radek Oryszczyszyn — Fri, 16 Apr 2010 19:04:44 +0000

Drodzy Państwo, pod tym linkiem znajdą Państwo tekst do przeczytania na następne zajęcia – 19 kwietnia 2010. Hasło jak zwykle. Proszę przeczytać tekst i zastanowić się – zachęcam do korzystania z innych źródeł – na czym polega związek przyczynowy między zjawiskami społecznymi. Liczę na owocną dyskusję!

Plan zajęć dla studentów studiów niestacjonarnych

Radek Oryszczyszyn — Fri, 09 Apr 2010 19:36:43 +0000

Szanowni studenci studiów niestacjonarnych, poniżej zamieszczam plan naszych zajęć na najbliższe 3 spotkania. Na niedzielę, 11-go kwietnia uprzejmie proszę o zapoznanie się z tekstem Adama Chmielewskiego, który ściągniecie klikając na poniższy link i wpisując odpowiednie hasło. Bardzo proszę również, w miarę możliwości, o zapoznanie się z klasycznym tekstem Karla Poppera „Nędza historycyzmu”. Tekst jest powszechnie dostępny w każdej większej bibliotece, również tej wydziałowej. Do zobaczenia!

Karla Rajmunda Poppera koncepcja nauk społecznych (2 g.)

Zagadnienia:

● problem demarkacji

● falsyfikacjonizm

● naturalizm i antynaturalizm w naukach społecznych

● historycyzm

● możliwość przewidywania zjawisk społecznych

Literatura podstawowa

Chmielewski Adam, Wprowadzenie do filozofii Karla R. Poppera – wykłady dla studentów, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1991, s. 5-22.
Popper Karl Rajmund, Nędza historycyzmu, Wydawnictwo Krąg, Warszawa 1989.

Literatura dodatkowa:

Popper Karl R., Logika odkrycia naukowego, Fundacja Aletheia, Warszawa 2002.
Chmielewski Adam, Filozofia Poppera – analiza krytyczna, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2003

Zaangażowanie i neutralność w koncepcji Norberta Eliasa (2 g.)

Zagadnienia:

● Kontinuum zaangażowanie-neutralność w praktyce badawczej

● Przyczyny zaangażowania i neutralności badaczy

● Zaangażowanie i neutralność w perspektywie nauk społecznych i przyrodniczych

Literatura podstawowa:

Elias Norbert, Zaangażowanie i neutralność, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 86-137.

Literatura dodatkowa:

Elias Norbert, Zaangażowanie i neutralność, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003.

Fakt społeczny i kolektywy myślowe w koncepcji Ludwika Flecka (2 g.)

Zagadnienia:

● Fakt społeczny i kolektywy myślowe

● Społeczne tworzenie rzeczywistości

● Fakt jako rezultat określonego sposobu myślenia

Literatura podstawowa:

Sady Wojciech, Fleck o społecznej naturze poznania, Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2000, s. 18-94.